Jak napisać dobry dialog

Dialog.

Esencja każdej powieści. Często niedocenione, niedopracowane, a przecież tak bardzo istotne w książkach. W czym tkwi sekret dobrych dialogów? Jak poprowadzić rozmowę bohaterów, by wciągnąć w nią czytelnika? Jak nie popełniać błędów przy tworzeniu dialogu?

Dialog to nie tylko rozmowa bohaterów. To dążenie do określonego celu, którym w przypadku powieści jest ciągła akcja i budowanie napięcia. Z dialogu dowiadujemy się o charakterze postaci, jej stosunku do określonego zjawiska lub innego bohatera oraz mamy wgląd w jej myśli i uczucia. To właśnie dlatego drętwy dialog zabija powieść i niczym choroba atakuje resztę dobrej treści. Istnieje jednak pewien sposób, który pomoże pisarzom tworzyć lepsze dialogi. Przede wszystkim autor musi mieć świadomość tego, o czym w danej chwili pisze. Tu nie chodzi o to, dokąd zmierza akcja. Trzeba wiedzieć, co mówi bohater, co czuje i do czego dąży; w ten sposób można przekazać czytelnikowi nie tylko zwykłą treść rozmowy, ale również zachowanie postaci – wplątując w dialog jej opis – oraz odczucia.

Pisarz nie może się spieszyć, bo wtedy większość jego myśli zostaje w głowie, a czytelnik jest niedoinformowany. Każdą kwestię trzeba rozłożyć na czynniki, dodać najważniejsze szczegóły, przeanalizować i wszystko połączyć, przekazując czytelnikom odpowiednie kwestie przez usta bohaterów. Postacie nie mogą odpowiadać tylko na zadawane pytania i prowadzić suchych rozmów. W dialogach najważniejszy jest podtekst. To on nadaje smaczku i popycha bohaterów do działania. To właśnie dialogi z podtekstami cieszą się największą popularnością wśród czytelników.

Bardzo często w książkowych konwersacjach pojawia się zbyt wiele informacji. Człowiek jest z natury leniwą istotą, dlatego rzadko się zdarza, żeby zapamiętał jakiego koloru były płatki kwiatów na sukience małej dziewczynki, która miała słodkie warkoczyki z niebiesko-żółtymi kokardami. Dialog można udoskonalić, usuwając z niego nieistotne informacje. Oczywiste jest, że czytelnik na początku wszystkiego nie zrozumie i zacznie się głowić, co też ten autor miał na myśli. Będzie jednak czytać dalej, żeby odkryć słodką tajemnicę twórczego zamysłu pisarza, który przecież złożył mu obietnicę – jeden z ważnych elementów powieści.

Pisząc dialog, należy również pamiętać o człowieczeństwie bohatera. Nikt nie jest doskonale opanowany, dlatego postać również nie może taka być. Jeśli pisarz dobrze wyobrazi sobie daną scenę, pozna dogłębnie swego bohatera i zrozumie jego postępowanie, wtedy nie będzie miał problemu ze stworzeniem naturalnej postaci. Problemu nie sprawi mu również odpowiedni dobór słów i gestów.

Pisząc powieść, tworzy się dzieło literackie, dlatego wszystko, co zostanie przekazane w dialogu, musi mieć swój cel, musi być zwięzłe, ale przede wszystkim – zrozumiałe dla czytelnika. Bohaterowie powinni zachowywać się, mówić i odczuwać jak prawdziwi ludzie. Jednocześnie bardzo ważna jest indywidualność. Dobrze, jeśli każda postać zachowuje swój wyjątkowy rys i czymś się wyróżnia spośród morza innych. Taki drobny szczegół ma duży wpływ na jakość całej powieści, ale również wiele wnosi w tworzenie dobrych dialogów.

Dialog ma do spełnienia trzy główne cele. Przedstawia relacje, jakie zachodzą między bohaterami, zawsze popycha akcję do przodu oraz buduje napięcie. Jest to oczywiście niepisana zasada, ale warto ją stosować. Wtedy można mieć pewność, że rozmowy bohaterów będą błyskotliwe, wciągające i uwielbiane przez czytelników. W końcu w dzisiejszym świecie słowo ma bardzo dużą moc. Należy o tym pamiętać.

środa, 5 listopada 2014